Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL – testy na boisku
Mimo że większość baterii testów RTS opiera się na pomiarach siły i testach skoczności na sali treningowej, coraz więcej autorów podkreśla konieczność oceny zdolności do hamowania i zmiany kierunku ruchu przed powrotem do sportów opartych na cięciach, zwrotach i sprintach1.
Sport nie odbywa się na maszynach, platformach dynamometrycznych czy w kontrolowanych warunkach gabinetu. Sport wymaga sprintów, nagłych zmian kierunku ruchu, gwałtownego hamowania i ponownego przyspieszania. To właśnie w takich sytuacjach ujawniają się deficyty, których często nie widać podczas standardowych testów.
Dlatego jednym z kluczowych etapów rehabilitacji powinny być testy on-field, wykonywane w środowisku bardziej zbliżonym do rzeczywistych wymagań danej dyscypliny. Pozwalają one ocenić nie tylko zdolności fizyczne zawodnika, ale również sposób, w jaki wykorzystuje je podczas dynamicznego ruchu.
Testy przed powrotem do sportu po rekonstrukcji ACL – ocena hamowania i zmiany kierunku ruchu
Szczególnie wartościowym narzędziem jest test 505, który ocenia zdolność do szybkiego wyhamowania, zmiany kierunku ruchu i ponownego przyspieszenia. W praktyce jest to jedna z najważniejszych umiejętności po rekonstrukcji ACL. Aby skutecznie wykonać taki manewr, zawodnik musi wygenerować bardzo duże siły hamujące w krótkim czasie, zachowując jednocześnie kontrolę nad kończyną i odpowiednią mechanikę ruchu.
W przeciwieństwie do zadań takich jak wyskoki pionowe, gdzie obciążenie jest stosunkowo równomiernie rozłożone pomiędzy biodro, kolano i staw skokowy, podczas hamowania ze sprintu i zmiany kierunku ruchu znacząco wzrasta rola stawu kolanowego oraz mięśnia czworogłowego uda. Badania pokazują, że podczas hamowania po zadaniach horyzontalnych staw kolanowy może odpowiadać nawet za około 65% całkowitej absorpcji energii2. To jeden z powodów, dla których sama ocena skoczności pionowej, na przykład z wykorzystaniem platform dynamometrycznych, nie daje pełnego obrazu gotowości zawodnika do powrotu do sportu.
Jak połączyć testy siły, skoczności i testy boiskowe?
W przypadku sportowców celem rehabilitacji nie jest wyłącznie odbudowa siły mięśniowej czy uzyskanie odpowiedniej symetrii pomiędzy kończynami. Celem jest przygotowanie organizmu do wymagań sportu, do którego zawodnik chce wrócić. Oznacza to konieczność stopniowego przechodzenia od ćwiczeń wykonywanych na sali treningowej do coraz bardziej dynamicznych zadań realizowanych na boisku.
Dopiero połączenie wyników testów siły mięśniowej, skoczności, zdolności do generowania mocy oraz testów on-field daje pełniejszy obraz gotowości zawodnika do powrotu do sportu3.
Najczęstszy błąd w rehabilitacji sportowców po ACL
Warto jednak uważać również na drugą skrajność. Coraz częściej można spotkać się z podejściem, w którym nacisk na ćwiczenia „funkcjonalne” pojawia się bardzo wcześnie, zanim pacjent odbuduje podstawowe zdolności fizyczne. Sam kontakt z piłką nie sprawia, że zawodnik jest bliżej powrotu do sportu. Przysiady z kozłowaniem, podawanie piłki podczas ćwiczeń czy inne elementy mające sprawiać wrażenie sportowych mogą być wartościowe z perspektywy motywacji czy aspektów psychologicznych, ale nie zastąpią procesu odbudowy siły i zdolności fizycznych.
Najpierw należy zbudować odpowiednie możliwości organizmu, a dopiero później uczyć zawodnika wykorzystywania ich w warunkach sportowych. Nie można przecież transferować do sportu zdolności, których jeszcze nie zbudowaliśmy.
Jeśli planujesz rehabilitację na Pradze-Południe albo szukasz kogoś, kto poprowadzi Cię krok po kroku, sprawdź nasze studio przy Zamoyskiego 49. Specjalizujemy się w rehabilitacji po rekonstrukcji ACL w Warszawie oraz innych poważnych urazach sportowych. Współpracujemy z piłkarzami, koszykarzami, zawodnikami sportów walki i sportowcami wielu innych dyscyplin, pomagając im bezpiecznie wrócić do treningów i rywalizacji.
Nasz proces nie kończy się na ustąpieniu bólu. Wykorzystujemy testy siły, testy skocznościowe, analizę asymetrii, testy zmiany kierunku oraz kompleksową ocenę gotowości do powrotu do sportu (Return to Sport), aby mieć pewność, że jesteś naprawdę przygotowany do powrotu na pełnych obrotach. Więcej o tym, jak pracujemy na co dzień, znajdziesz na stronie fizjoterapii w dzielnicy Praga-Południe.
Bibliografia
- Marques JB, Paul DJ, Graham-Smith P, Read PJ. Change of Direction Assessment Following Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: A Review of Current Practice and Considerations to Enhance Practical Application. Sports Med. 2020;50(1):55-72. ↩︎
- Kotsifaki, Argyro et al. “Vertical and Horizontal Hop Performance: Contributions of the Hip, Knee, and Ankle.” Sports health vol. 13,2 (2021): 128-135. ↩︎
- Bisciotti, Gian Nicola et al. “Return to sports after ACL reconstruction: a new functional test protocol.” Muscles, ligaments and tendons journal vol. 6,4 499-509. 12 Feb. 2016 ↩︎